معرفی مقاله؛ اقتصاد سیاسی فساد در جمهوری ‌اسلامی ‌ایران

هدف پژوهش حاضر این است تا از رویکرد اقتصاد سیاسی، عوامل شکل‌گیری فساد اقتصادی در جمهوری اسلامی ایران را تبیین و تحلیل کند. پرسش اصلی این است که علل و عوامل پدیداری فساد اقتصادی در جمهوری اسلامی ایران چیست و مهمترین مؤلفه‌های سیاسی و اقتصادی نهادی یا کارگزاری مؤثر بر فساد کدام‌اند؟ از این‌ رو بعد از پرداختن به مبانی مفهومی و نظری و نظریه‌های‌های فساد و نیز اشاره به مهمترین مؤلفه‌های سیاسی و اقتصادی فساد، پاسخ به پرسش یاد شده از طریق نظرخواهی از خبرگان که شامل صاحبنظران دانشگاهی، کارشناسان و متخصصان نهادی و نیز مدیران سازمان‌ها و نهادهای مربوطه انجام شد. به لحاظ روش و تجزیه و تحلیل داده‌ها، آزمون دبیلیو کندال برای بررسی میزان اجماع نخبگان در‌خصوص علل فساد مبنا قرار گرفت. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که ساختار و الگوی اقتصاد سیاسی حاکم بر اقتصاد ملی و جامعه ایران در ایجاد و تداوم فساد در جمهوری اسلامی ایران مؤثر بوده است.

امنیت و توسعه؛ تاثیر گفتمان‌های امنیت ملی بر برنامه‌های توسعه در جمهوری اسلامی ایران

امنیت و توسعه در جهان کنونی دو مقوله مهم و حیاتی برای دولت‌ها می‌باشند و به همین دلیل اندیشمندان به لحاظ نظری تلاش بسیاری جهت تبیین نسبت میان آنها داشته‌اند. برقراری این نسبت در کشورهای در حال توسعه مانند ایران نیز با توجه به غلبه رویکردهای امنیتی و اولویت امنیت نسبت به توسعه، با دشواری‌های بیشتری همراه بوده است. با توجه به اهمیت موضوع در این پژوهش به بررسی تأثیر گفتمان‌های امنیتی بر برنامه‌های توسعه در جمهوری اسلامی پرداخته‌ایم. پرسش اصلی این است که گفتمان‌های امنیت ملی چه تاثیری بر برنامه‌های توسعه در جمهوری اسلامی ایران داشته‌اند؟ در پاسخ به این پرسش بر این فرضیه تأکید می‏‏ شود که تضاد گفتمان امنیتی هویت‌گرا با گفتمان امنیتی توسعه‌گرا باعث عدم انسجام محتوایی و عدم دستیابی به اهداف اجرایی برنامه‌های توسعه در جمهوری اسلامی ایران شده است.

معرفی مقاله ؛ انتخابات و ثبات سیاسی در جمهوری اسلامی ایران

ایدة اصلی مقاله این است که علاوه بر کارکردهای ایجابی و امنیت ساز، چهرة دیگر انتخابات در جمهوری اسلامی پدیدارسازی سطوح مختلفی از بی ثباتی سیاسی و بستری برای وقوع رخدادها، مسائل و چالش‎‌های امنیتی و تهدیدات اجتماعی بوده و چنین نقشی متأثر از نوع کنش‌گری و رفتار سیاسی سه ضلع اصلی انتخابات، یعنی نهادهای حاکمیتیِ اجرایی و نظارتی، الگوی رقابت احزاب و جناح‎‌های سیاسی و الگوی رفتار انتخاباتی مردم و گروه‌های اجتماعی می‌باشد. این مقاله در چارچوب رویکرد دیوید ساندرز پیامدها و چالش‎های امنیتی- سیاسی رفتار انتخاباتی مردم و گروه‌های اجتماعی و نیز  تأثیر الگوی رقابت انتخاباتی احزاب و جناح‌های سیاسی را بر شاخص‎های بی ثباتی سیاسی (رژیم سیاسی، انسجام سیاسی- اجتماعی) بررسی و ارزیابی می‌نماید. ارزیابی مقاله از پیامدهای و بحران های برخاسته از نظام انتخاباتی کشور پس از 9 سال و برگزاری چند دوره به خوبی قابل مشاهده است.

معرفی مقاله؛ جنبش‏ های انقلابی عربی؛ چشم‏ اندازها و چالش‏ های الگوی نوین دولت

هدف این مقاله، بررسی مهمترین مؤلفه های مؤثر بر چشم ‏انداز سیاسی جنبش‏های انقلابی عربی و چالش‏های پیش روی الگوی نوین دولت در خاورمیانه عربی می‏ باشد. نگارنده بر این بوده که؛ در مرحلة گذار به دولت مدنی، مؤلفه هایی مانند ماهیت دولت و نوع واکنش رژیم سیاسی به جنبش انقلابی، نوع ائتلاف یا انشقاق گفتمان‏های فکری سیاسی نوگرا با احزاب سنتی اسلام‏گرا، بی‏ طرفی یا نوع مداخلة نیروهای مسلح، و کیفیت تأثیرگذاری عوامل فراملی، منجر به سه الگوی گذار نسبتاً مسالمت ‏آمیز در مصر و تونس، جنگ داخلی در لیبی و مبارزات مسلحانه در سوریه و یمن و آغاز اصلاحات ساختاری تدریجی در اردن و مراکش شده است.

معرفی مقاله؛ چشم‏ انداز توازن قدرت در قفقاز در پرتو تحول در روابط ترکیه-ارمنستان

این مقاله در سال 1388 و پس از توافقات اولیه ایروان و آنکار برای عادی سازی روابط فیمابین نوشته شده است و در صدد بررسی تاثیر این تحول بر فرایندهای ژئوپلیتیک منطقه ای بود. هر چند این امر به دلایل مختلف به تاخیر افتاد، ولی پس از جنگ دوم قره باغ، یافته ها و رویکرد این نوشته می تواند چشم اندازی از وضعیت جدید را که ایروان در صدد بهبود مناسبات با آنکار و باکو می باشد، پش روی تحلیل گران و سیاستگزاران حوزه قفقاز قرار دهد. بر مبنای یافته های مقاله، بررسی معادله قدرت در قفقاز در پی بهبود مورد انتظار روابط ترکیه و ارمنستان نشان می‏دهد ترکیه به خاطر ملاحظاتی چون، کاهش فشار بین ‏المللی، ورود به اتحادیه اروپا، امنیت و انتقال انرژی، نفوذ بیشتر در قفقاز و ایجاد محیط امن منطقه ‏ای درصدد بهبود روابط با ارمنستان است. ارمنستان نیز به خاطر اهداف راهبردی همچون کاهش وابستگی نظامی – اقتصادی به روسیه، رفع محاصرۀ اقتصادی، خروج از انزوای ژئوپلتیکی، پاسخ به بحران‏های داخلی و دستیابی به امنیت منطقه ‏ای، گرایش زیادی به بهبود روابط با ترکیه دارد.

معرفی مقاله؛ ایران و آمریکا: دستور کاری برای همکاری

این مقاله در اوایل روی کار آمدن دولت خاتمی نگارش شده و آنتونی کردزمن، تحلیلگر ارشد آمریکایی در این مقاله اعتقاد داشت که اگر چه تصویر هر یک از دو کشور ایران و آمریکا نزد دیگری بسیار زشت و غیرقابل تحمل است اما، دلایل کافی‏ وجود دارد که هر دو نسبت به گذشته اغماض نمایند. ادله ‏ای که مؤلف برمی ‏شمارد عموما منافع راهبردی‏ ای است که نصیب طرفین می‏شود. به همین خاطر است که دیپلماسی نیز نقش برجسته ‏ای یافته و پرداختن به گفتگوهای انتقادی می‏تواند گام مؤثری ارزیابی شود. بر این اساس اگر چه روابط دو کشور در آینده نزدیک دوستانه نخواهد بود، اما مؤلف بر آن است که حرکتی در دو کشور به سوی یک توافق استراتژیک آغاز شده است. روندی که در حوزه ‏های مختلف و بویژه اقتصادی قابل مشاهده است. در مجموع نویسنده بدون انکار پیشینه عملکرد نامطلوب آمریکا در ایران، بر آن است تا ادله ‏ای را برای ضرورت نادیده انگاشتن این سابقه ارایه دهد.

معرفی مقاله؛ رژیم های جهانی و تحول جایگاه جنبش های قومی

این مقاله تاثیر گسترش رژیم های جهانی حقوق بشر و دمکراسی را بر وضعیت جنبش های قومی بررسی کرده است و معتقد است؛ رژیم‌های فراملی و بین‌المللی اعم از موازین حقوق بشر و مناسبات دموکراتیک همراه بارشد سازمان‌های غیردولتی و فراملی و تفسیر موسع شورای امنیت از مفاد منشور سازمان ملل در خصوص حفظ صلح و نظم بین‌المللی، از مهمترین پیامدهای فرآیند جهانی شدن در دهه‌های پایانی قرن بیستم است که می‌تواند جنبش‌های‌قومی‌ و دولت‌های‌ کثیرالقوم‌ را با فرصت‌ها و تهدیدهای جدیدی مواجه سازد. بر این اساس رژیم‌های جهانی به تدریج به رقبای حقوق اساسی و داخلی نظام‌های به جای مانده از الگوی وستفالیایی تبدیل شده و بیش از آنکه ابزار اعمال قدرت و تنظیم روابط از سوی دولت‌ها باشند، محملی برای انسجام بیشتر هویتی و تکثیر خواسته‌های گروه های فروملی و جنبش‌های قومی خواهند بود.

معرفی مقاله؛ چشم انداز آتی ناسیونالیسم قومی در آذربایجان ایران

این نوشته برگرفته از یافته های یک پروژه پژوهشی با عنوان بررسی جامعه شناختی حرکت های مدنی- قومی می باشد که در سال 1381 در قالب سخنرانی ارائه شده است. نگارنده ابتدا به مقدمات مفهومی و مباحث تئوریک و عوامل موثر بر پدیداری ناسیونالیسم قومی می پردازد و سپس در بخش دیگر مسائل قومی در آذربایجان ایران را در چارچوب چند مبحث؛ 1) ایدئولوژی یا مبانی فکری و اهداف جریان های قومی 2) پایگاه اجتماعی گروه های فعال مدنی و فرهنگی- سیاسی و 3) رفتار شناسی نخبگان و توده های مردمی و نیز روش های کنشگری و فعالیت و اقدام جمعی آنها ارائه می نماید.

مقاله؛ نظریه‏ های تکثرگرا و گروههای اجتماعی

این مقاله براساس ساختار اجتماعی جوامع مختلف، کوشیده است انواع جوامع متکثر را در سه رهیافت تکثرگرایی لیبرال، تکثرگرایی جماعتی و تکثرگرایی رادیکال مطالعه نماید. بر این مبنا تمرکز اصلی بحث، شناسایی انواع گروههای اجتماعی در جوامع متکثر و تبیین کارکرد آنها در نظامهای سیاسی می‏باشد. همچنین تبیین منشأ و ماهیت اختلافات گروههای اجتماعی در جوامع متکثر و نیز فرایند دستیابی به تغییرات اجتماعی و نظم سیاسی هدف دیگر این مقاله است. نویسنده معتقد است که در تکثرگرایی لیبرال، بازیگران اصلی را انجمنهای داوطلبانه و سازمانهای فعال مدنی تشکیل می‏دهند که گروههای اجتماعی را نمایندگی و حکومت را کنترل می‏کنند. در این دیدگاه، نتیجه بازی گروههای سیاسی در عرصه سیاست، حاصل جمع جبری مثبت می‏باشد. در مقابل، در جوامع متکثر جماعتی گروههای مذهبی، قومی و بدوی، گروههای اصلی را تشکیل داده و برخی از این گروهها به هزینه گروههای دیگر در عرصه سیاست ملی منتفع می‏شوند.

معرفی کتاب؛ هویت و سیاست (در دست انتشار)

مجموعه مقالات هویت و سیاست که ثمرة تاملات و نوشته های 25 سال اخیر نگارنده است، سعي كرده به لحاظ نظري يا موضوعي ابعاد مشخصي از مساله قوميت را به عنوان يك نيروي اجتماعي و سياسي در ایران بررسي كرده و ارتباط آن را با ديگر مفاهيم يا مقوله‌هاي مرتبط ارزيابي نمايد. كتاب حاضر در برگيرندة سه بخش متمايز است: مقالات بخش اول بيشتر به مباحث مفهومی و تئوريك قومیت و مفاهیم مرتبط به آن مانند ملت، امنیت و جهانی شدن مي‌پردازد. مطالب بخش دوم به تحلیل و ارزیابی سیاست قومی و آینده شناسی تحولات قومی در ایران مرتبط است. بخش سوم نیز به بررسی نقش قوميت در تاريخ معاصر آذربايجان ايران اختصاص يافته است.


برو بالا